อ้อยดำ ประโยชน์ดีๆ สรรพคุณเด่นๆและข้อมูลงานวิจัย

อ้อยดำ งานวิจัยและสรรพคุณ 43 ข้อ

ชื่อสมุนไพร อ้อยดำ
ชื่ออื่นๆ / ชื่อท้องถิ่น อ้อยแดง , อ้อยขม , อ้อยตาแดง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Saccharum sinense Roxb.
วงศ์ GRAMINAE-POACEAE


ถิ่นกำเนิดอ้อยดำ

จากการค้นคว้าข้อมูลพบว่า อ้อยดำ เป็นพืชตระกูลเดียวกับอ้อยธรรมดาที่เราใช้ทำน้ำตาล (saccharum officinarum L.) แต่อ้อยดำมีถิ่นกำเนิดในประเทศไทยและประเทศใกล้เคียง เช่น พม่า ลาว และกัมพูชา เป็นต้น หรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็นอ้อยพื้นเมืองของไทยก็ได้ โดยอ้อยดำนี้จะแตกต่างกับอ้อยธรรมดา คือ ลำต้นจะเล็กและแข็ง เปลือกแข็งและออกรสขม ไม่ค่อยหวาน มีน้ำน้อย เคี้ยวกินค่อนข้างลำบาก

ประโยชน์และสรรพคุณอ้อยดำ

  • ช่วยขับปัสสาวะ
  • ช่วยรักษาโรคนิ่ว
  • แก้ไข้
  • แก้อาการไอ
  • แก้คอแห้ง
  • แก้กระหายน้ำ
  • ใช้เป็นยาอายุวัฒนะ
  • ใช้เป็นยาฟอกเลือด
  • ช่วยขับเสมหะ
  • แก้ช้ำบวม
  • แก้เบาหวาน
  • แก้ตานขโมย
  • แก้แผลเน่าเปื่อย
  • แก้แผลกดทับ
  • แก้แผลเรื้อรัง
  • แก้ฝีอักเสบบวม
  • แก้คลื่นไส้อาเจียน
  • แก้ร้อนใน
  • แก้ไข้สัมประชวน
  • แก้ปัสสาวะพิการ
  • แก้ไตพิการ
  • แก้หืด
  • แก้หนองใน
  • แก้ช้ำรั่ว
  • แก้ท้องผูก
  • แก้สะอึก
  • แก้เมาค้าง
  • บำรุงกระเพาะอาหาร
  • ทำให้เจริญอาหาร
  • แก้ขัดเบา
  • รักษาตามืดฟาง
  • แก้กำเดา
  • ช่วยผายธาตุ
  • แก้ตัวร้อน
  • แก้พิษตานซาง
  • ช่วยบำรุงธาตุ
  • ช่วยบำรุงกำลัง
  • ช่วยบำรุงโลหิต
  • รักษาอาการอ่อนเพลีย
  • รักษาเลือดลม
  • รักษาไส้ใหญ่แตกพิการ (สาเหตุให้วิงเวียนหน้ามืดตาลาย เจ็บหลังเจ็บเอว ท้องอืด)
  • รักษาแผลพุพอง
  • โรคงูสวัด

          อ้อยดำเป็นอ้อยที่ไม่นิยมนำมารับประทานเหมือนกับอ้อยทั่วไป เนื่องจากเปลือกส่วนข้างแข็ง มีน้ำหวานน้อยและรสชาติไม่หวานมาก ออกจะหวานอมขม ดังนั้น อ้อยดำจึงถูกนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรเสียมากกว่า โดยตามตำรายาไทย ระบุถึงสรรพคุณของอ้อยดำไว้ว่า ลำต้นทั้งสดหรือแห้ง

 

รูปแบบและขนาดวิธีใช้ของอ้อยดำ

ใช้ขับปัสสาวะ โดยใช้ลำต้นสด  1  กำมือ  สดหนัก  70-90  กรัม  แห้งหนัก  30-40  กรัม  หั่นเป็นชิ้นๆ ต้มกับน้ำแบ่งรับประทาน  3  ครั้ง  ก่อนอาหาร    ครั้งละ 1 ถ้วยชา (75 มิลลิลิตร)  ใช้ฟอกเลือด แก้ไอ ขับเสมหะ แก้เบาหวาน แก้ช้ำบวม โดยใช้แก่นอ้อยดำ แก่นปีป และหัวข้าวเย็นมาต้มกับน้ำดื่ม ใช้แก้ไข้ แก้ไข้ตัวร้อน โดยใช้ปล้องที่ลำต้นมาผ่าแล้วเอาเกลือทา นำไปเผาไฟแล้วเคี้ยวกินเป็นยาแก้ไข้ ใช้แก้อาการร้อนในและปากเปื่อย โดยนำอ้อยดำยาวเท่านิ้วชี้จำนวน 3 ท่อน นำแต่ละท่อนมาผ่า 4 ส่วน เอา 3 ส่วน แล้วนำไปแช่น้ำประมาณ 3 แก้ว หลังจากนั้นเติมข้าวสารเจ้าลงไปหยิบมือหนึ่ง แช่ทิ้งไว้ประมาณ 30 นาที แล้วนำมาดื่มครั้งละ 1 แก้ว วันละ 3 ครั้ง ติดต่อกันประมาณ 3-4 วัน ใช้แก้อาการไอเรื้อรัง หอบ และมีเสมหะในผู้ป่วยหลอดลมอักเสบ ด้วยการใช้รากอ้อยประมาณ 10 กรัม นำมาต้มกับเหล้า ใช้กินครั้งเดียวหมดวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น

ลักษณะทั่วไของอ้อยดำ

อ้อยดำจัดเป็นไม้ล้มลุก สูงประมาณ 2-5 เมตร ลำต้นแข็งแรงมักขึ้นเป็นกอ  โดยที่ต้นมีลักษณะคล้ายต้นอ้อยทั่วไป แต่อ้อยดำจะมีสีม่วงแดง ถึงดำ มีไขสีขาวปกคลุม ลำต้นกลมยาว แข็งเป็นมัน สามารถเห็นข้อและปล้องชัดเจน ซึ่งในแต่ละปล้องอาจยาวหรือสั้นก็ได้  ผิวเรียบมีตาออกตามข้อ มีรากอากาศอยู่ประปราย เปลือกสีแดงอมม่วง เนื้ออ่อน ฉ่ำน้ำ แต่จะน้อยกว่าอ้อยทั่วไป เปลือกมีรสขม น้ำไม่ค่อยหวานแหลมเหมือนอ้อยธรรมดา ใบออกเป็นใบเดี่ยว ตามข้อ โดยจะออกแบบเรียงสลับ แต่ใบมักจะหลุดร่วงได้ง่าย จึงพบได้เฉพาะที่ปลายยอด โดยจะมีกาบใบโอบหุ้มตามข้อ ลักษณะของใบเป็นรูปขอบขนาน แคบยาวเรียว กว้างประมาณ 2.5-5 เซนติเมตรและยาวประมาณ 100-150 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบหุ้มลำต้น ส่วนกลางใบเป็นร่อง และขอบใบเป็นจักแบบละเอียดและมีความคม มีขนสากคายอยู่ทั้งสองด้านของแผ่นใบ ใบจะมีสีม่วงเข้ม และมีไขสีขาวปกคลุม ดอก ออกเป็นดอกช่อใหญ่ ที่ปลายยอดมีลักษณะเป็นช่อดอกตั้งยาว 40-80 เซนติเมตร โดยในช่อหนึ่งจะมีดอกย่อยสีขาวครีม จำนวนมาก และมีขนยาว เมื่อแก่จะมีพู่ปลาย ซึ่งลำต้นจะออกดอกเมื่อแก่เต็มที่เท่านั้น ผล เป็นแบบผลแห้งจะออกเมื่อต้นแก่จัด ส่วนเมล็ดจะปลิวตามลมได้ง่าย

อ้อยดำ


การขยายพันธุ์ของอ้อยดำ

อ้อยสามารถขยายพันธุ์ได้โดยวิธีปักชำ การใช้ท่อนพันธุ์และการใช้หน่อ จากเหง้าปลูก แต่วีที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน คือ การใช้ท่อนพันธุ์ปลูก โดยมีวิธีการปลูก เช่นเดียวกับอ้อยทั่วไป (อ้อยธรรมดา) (สามารถอ่านได้ในบทความ “อ้อย”)

องค์ประกอบทางเคมี

จาการศึกษาวิจัยองค์ประกอบทางเคมีจากส่วนต่างๆของอ้อยดำ พบว่ามีสารสำคัญหลายชนิด อาทิเช่น ส่วนของลำต้นพบ aicohols , asparagine ส่วนรากพบ nitrogenase น้ำอ้อยพบ calcium , caffeic acid , vitexin , magnesium , potassium , ใบพบสาร 5,7,-Dimethyl-apigenin-4-O-B-D-glycoside ดอกพบสาร 5-O-Methyl apigenin ส่วนไขเปลือกพบสาร policosanol เป็นต้น

โครงสร้างอ้อยดำ

การศึกษาทางเภสัชวิทยาของอ้อยดำ

มีผลการศึกษาวิจัยทางเภสัชวิทยาจากบ้านต่างๆ ของอ้อยดำ ระบุว่ามีฤทธิ์ ขับปัสสาวะ ขับนิ่ว ต้านอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ ฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเนื้องอก กระตุ้นภูมิต้านทาน ลดคลอเรสเตอรอลในเลือด เป็นต้น


การศึกษาทางพิษวิทยาของอ้อยดำ

ไม่มีข้อมูล


ข้อแนะนำและข้อควรระวัง

เนื่องจากอ้อยดำมีฤทธิ์ในการขับปัสสาวะดังนั้นผู้ป่วยโรคไต จึงไม่ควรรับประทาน

เอกสารอ้างอิง อ้อยดำ

⦁ เสงี่ยม พงษ์บุญรอด.ไม้เทศเมืองไทย.กรุงเทพ:เกษมบรรณกิจ.2522.
⦁ โชติอนันต์และคณะ(2551)สมุนไพรไทย สำหรับงานสาธารณสุขมูลฐาน.หน้า 220.
⦁ โครงการสมุนไพรกับการสาธารณสุขมูลฐาน.(โดยความช่วยเหลือขององค์การยูนิเซฟ.)คู่มือสมุนไพร เล่มที่1กรุงเทพ:หจก.เวช-เวน การพิมพ์2527.
⦁ สนธยา สีมะเสถียรโสภณ.สมุนไพรไทยที่ใช้ขับปัสสาวะและขับนิ่ว.วารสารศรีนครรินทร์เวชสารปีที่1.ฉบับที่3 กรกฎาคม - กันยายน 2529.หน้า 223-239
⦁ กำจร มนูญปิจุ.จำนวนผลงานวิจัยพรรณไม้ในประเทศไทยเล่ม 2 กรุงเทพ: ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.2526.
⦁ อ้อยดำ.ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก ⦁ http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage⦁ &⦁ pid=140
⦁ อ้อยแดง.ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี(ออนไลน์)เข้าถึงได้จาก ⦁ http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage⦁ &⦁ pid=⦁ 150